Podkarpackie - Przestrzeń otwarta

Magurski Park Narodowy

Powstanie Magurskiego Parku Narodowego

Pierwsza koncepcja objęcia ochrony fragmentu Beskidu Niskiego została opracowana już w 1975 roku. Jednak dopiero 12 lat później, w 1987 roku Zakład Ochrony Przyrody i Zasobów Naturalnych PAN zaproponował utworzenie Magurskiego Parku Narodowego. Powołanie parku do życia poprzedzone było opracowaniem szczegółowego projektu i negocjacjami z władzami samorządowymi gmin na terenie których tworzono Park. Proces był długotrwały, ale Magurski Park Narodowy zaczął swoją działalność 1 stycznia 1995 roku, ostatecznie obejmując swoim zasięgiem górne dorzecze Wisłoki oraz pasmo Magury Wątkowskiej.

Jesienny krajobraz Beskidu Niskiego. Porośnięte drzewami pagórki. Liście mają brązowe, zielone, żółte i rude barwy.

Samotna wędrówka w Magurskim Parku Narodowym.
fot. Krzysztof Zajączkowski

Położenie Parku i jego zasięg

Magurski Park Narodowy chroni przede wszystkim unikatowy w skali Karpat obszar przejściowy między Karpatami Zachodnimi i Karpatami Wschodnimi. Park objął swoimi granicami centralną – reprezentatywną część Beskidu Niskiego.

Pod względem administracyjnym Magurski Park Narodowy położony jest w obrębie 7 gmin i 2 województw. Zdecydowana większość (90%) jego powierzchni leży w województwie podkarpackim, na obszarze 5 gmin: Dębowca, Krempnej, Nowego Żmigrodu, Osieku Jasielskiego oraz Dukli. Jedynie północno – zachodni fragment terenu Parku należy do 2 gmin województwa małopolskiego.

Drewniana cerkiew z trzema wieżami na których umieszczone są krzyże. Wokół cerkwi drewniane ogrodzenie, obok wysokie drzewa.

Drewniana cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła z 1762 r. w Świątkowej Małej.
fot. Krzysztof Zajączkowski

Co w trawie Magurskiego piszczy?

Teren Magurskiego Parku Narodowego chroni bogaty świat roślinny i zwierzęcy, jeden z najbogatszych w rejonie całych Karpat. Najliczniejszą grupę stanowią owady, do których należy zaliczyć przede wszystkim motyle (86 gatunków) i trzmiele (21 gatunków).

Występuje tu blisko pięćdziesiąt różnych gatunków ssaków, między innymi rysie, jelenie, dziki, kuny leśne oraz sto sześćdziesiąt gatunków ptaków, w tym: orliki krzykliwe, puszczyki, sowy, myszołowy zwyczajne, trzmielojady, bociany czarne oraz derkacze.

Orlik krzykliwy w logo Magurskiego Parku Narodowego

W logo Parku znajduje się orlik krzykliwy, który w Polsce objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.  W Parku Magurskim gniazduje ponad 20 par, co daje jedno z największych zagęszczeń w Polsce. Jednym ze sposobów ochrony tego gatunku jest zapobieganie śmierci drugiego pisklęcia. Często zdarza się, że orliki wypychają z gniazda słabsze młode. Wtedy pracownicy przenoszą pisklę do gniazda innego ptaka np. myszołowa, utrzymywanego w sztucznej hodowli.

Orlik krzykliwy siedzący na łące.

Orlik krzykliwy.
fot. Michał Kut

Turystyka w odludnym terenie

Tereny Magurskiego Parku Narodowego są idealnym miejscem dla turystów pragnących odpocząć od zgiełku i tłumów. Tutaj turystyka ma inny wymiar, gdzie można spokojnie obcować z przyrodą sam na sam. Wrażenie przebywania w dzikim, odludnym terenie potęgują ślady wielu opuszczonych wsi, miejsca, które dawniej tętniły życiem, a po których pozostały jedynie kamienne przydrożne krzyże, a czasami także cerkwiska czy cmentarze.

 

Przez magurski park przebiega 85 km tras pieszych oraz 10-kilometrowy odcinek transbeskidzkiego szlaku konnego. Park najlepiej zwiedzać pieszo. Krempna, Bartne i Folusz są najdogodniejszymi punktami wypadowymi do pieszych wycieczek. Łączy je dość gęsta sieć oznakowanych szlaków, a na trasach wędrówki można napotkać różne ciekawostki przyrodnicze i historyczne.

Beskid Niski. Cmentarz pozostały po miejscowości Żydowskie. fot. Krzysztof Zajączkowski

Beskid Niski. Cmentarz pozostały po miejscowości Żydowskie.
fot. Krzysztof Zajączkowski

Co warto zobaczyć w rejonie Magurskiego Parku Narodowego?

  • Głaz narzutowy z epoki polodowcowej, zwany Diablim Kamieniem oraz rezerwat Kornuty.
  • Zabytki architektury sakralnej – murowana cerkiew w Polanach, drewniane świątynie w Krempnej, Kotani, Świątkowej Wielkiej i Małej.
  • Ośrodek edukacyjny im. Jana Szafrańskiego Magurskiego Parku Narodowego wraz
    z Muzeum Przyrodniczym.
  • Zgrupowania skałek w obrębie Góry Zamczysko w rejonie Mrukowej oraz Wodospadu Magurskiego nad Foluszem
  • Kościółek kamienny w Hucie Polańskiej
  • Odnowione cmentarze wojenne z czasów I wojny światowej w Krempnej, Woli Cieklińskiej, Ożennej czy Grabiu.
  • Mogiła 1250 Żydów zamordowanych przez Niemców w 1942 r. na przełęczy Hałbów.
  • Biegacze również znajdą propozycje biegów dla siebie, m.in. Bieg Beskidnika czy Ultramaraton Magurski.
Kamienny kościół na wzgórzu. W oddali las.

Kościół w Hucie Polańskiej, odbudowany w 50. rocznicę zniszczenia,
“poświęcony mieszkańcom tej ziemi i poległym w czasie wojen”.
fot. Krzysztof Zajączkowski

Parki narodowe powołano dla wszystkich ludzi, aby chroniły najcenniejszy skarb: zabytki przyrody i unikalne miejsca życia dzikich zwierząt. Dlatego warto pojechać i zobaczyć na własne oczy cuda natury Magurskiego Parku Narodowego lub Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Cmentarz wojenny z okresu I wojny swiatowej. W centralnym miejcu drewniana kaplica nawiązująca stylem do drewnianych cerkwi. Wokół drewniane krzyże.

Cmentarz wojenny nr 4 z I Wojny Św. w Grabiu.
fot. Krzysztof Zajączkowski

Beskid Niski na pograniczu jesieni i zimy 💚

Autorem zdjęcia jest @mirekpruchnicki
"Dla fotografów krajobrazu jesień kończy się modrzewiami :) Nadszedł ten czas kiedy ciepłe jesienne barwy płynnie przechodzą w chłodne zimowe. Lubię ten moment i to połączenie kolorów. Udało mi się wykonać kilka kadrów w tym ciekawym momencie gdzieś w okolicach miejscowości Czaszyn i Szczawne. (21_11_2022)"

#lovepodkarpackie #podkarpacie #podkarpackie
#modrzewie #jesień #zima #las #śnieg #droga #chłodno #przymrozek #przedzimie #bieszczady #beskidniski #wieś #krajobraz
...

847 4

Dzień dobry bardzo! 🥰

Reposted from @mirekpruchnicki

#lovepodkarpackie
#podkarpacie #podkatpackie #droga #śnieg #beskidniski #przymrozek #las #krajobraz #jesień #modrzewie #góry #poranek #rzepedka #rzepedź
...

814 6

#NowyRezerwatPrzyrody

Bajkowa skalna ściana koło Rudawki Rymanowskiej, która obrazuje historię liczącą 35 mln lat, zachwyca o każdej porze roku😍 Wysoki na ponad 30 metrów klif to największe w polskich Karpatach odsłonięcie łupków menilitowych (bywa, że ktoś tu znajduje kamień z odciskiem pradawnej ryby!). Miejsce to jest niezwykle cenne ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych. By je chronić w sierpniu br. utworzono tu rezerwat przyrody OLZY. Obejmuje on ponad 41 ha powierzchni, w tym charakterystyczny przełom Wisłoka i pobliski drzewostan.

Znacie to miejsce? Nie? No to wpiszcie je na swoją listę planując wyjazd w Beskid Niski i okolice 🙂

#lovepodkarpackie #podkarpackie #podkarpacie #rudawkarymanowska #olzy #ścianaolzy #przełomwisłoka #wisłok #beskidniski #rezerwat #rezerwatprzyrody #jesień #autumn #niebo #goodvibes #nature #archeology
Fot. Krzysztof Zajączkowski
...

512 13

Beskid Niski to wciąż niezadeptane górskie i leśne ścieżki, ślady łemkowskich wiosek, czy charakterystyczne kopuły prawosławnych i unickich cerkwi. To świetne miejsce jeśli marzy Wam się spokój, cisza i piękne krajobrazy. A jeśli dodamy do tego niezwykłą historię tej części Podkarpacia, kulturę i architekturę - wychodzi przepis na idealny jesienny wypad😊🍂🌞 Na naszym Facebooku czeka świetna polecajka od @aktywniwpodrozy.

Zaglądajcie, czytajcie, wpadajcie! Właśnie trwa u nas cudowna, kolorowa jesień 😍

Na zdjęciu widok ze szlaku na Wysokie.

Fot. Krzysztof Zajączkowski

#lovepodkarpackie #podkarpacie #podkarpackie #beskidniski #beskid #jesień #autumnvibes #sky #magurskiparknarodowy #wysokie
...

680 6

Wiele takich miejsc w Beskidzie Niskim 💚

"Jak nie kochać tej zaczarowanej krainy? Czym dalej, tym piękniej. Czym węższa ścieżka, tym większe wzruszenie. Napis na głazie głosi: Tu była wieś Ropki..."

Reposted from @nieoczywiste_kadry

#podkarpacie #podkarpackie #lovepodkarpackie
#beskidniski #spokoj #jesień #chill
...

331 1