turystyka

Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu

Mało kto wie, ale stolicą polskiego ludwisarstwa i fajkarstwa jest jedno z podkarpackich miast. To właśnie dlatego w Przemyślu, bo o nim mowa działa bardzo osobliwe muzeum.

Muzeum Dzwonów i Fajek jest oddziałem Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej. Powstało we wrześniu 2001 i mieści się w późnobarokowej Wieży Zegarowej. Ośmiokondygnacyjny budynek, który początkowo był dzwonnicą unickiej katedry wybudowano w latach 1775-77. Obiekt posiada 38 metrów wysokości i jest jednym z najwyższych punktów widokowych w mieście. Muzeum znajduje się w obrębie starego miasta więc jest świetnym przystankiem podczas zwiedzania Przemyśla.

 

Jak łatwo się domyślić, wystawę podzielono na dwie ekspozycje: dzwonów i fajek, które rozłożone są na kilku piętrach wieży.

Muzeum Dzwonów i Fajek znajduje się w wieży zegarowej w Przemyślu. Fot. Michał Bosek

Fajki z Przemyśla

Fajka przemyska swą historią sięga połowy XIX wieku, kiedy to rozpoczęły się prace przy budowie Twierdzy Przemyśl. Fajki tworzono z różnych materiałów, od najprostszych glinianych czy drewnianych po porcelanowe i sepiolitowe. Te ostatnie wytwarzano przede wszystkim  na Węgrzech oraz w Austrii. Początkowo ekspozycja liczyła 38 sztuk, a obecnie ponad 1600 egzemplarzy z całej Europy.  Na wystawie nie zabrakło również tzw. walatówek czyli wyrobów wykonanych przez najsłynniejszego przemyskiego wytwórcę fajek – Ludwika Walata.

Pracownia firmy BRÓG s.c. wyrób fajek.
Fot. Waldek Sosnowski

Ludwisarstwo przemyskie

Kolejne muzealne piętra poświęcono dzwonom oraz sposobom ich odlewania. Ekspozycja sztuki ludwisarskiej zaczyna się od prezentacji niezmiennej od średniowiecza techniki wytwarzania dzwonów. W dalszej kolejności oglądać będziemy same dzwony. Zebrano łącznie ponad 70 większych egzemplarzy – kościelnych, okrętowych czy nawet ratuszowych. Ponadto w magazynach przechowywanych jest ponad 3,5 tys. małych dzwonków ręcznych.

Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu. Fot. Michał Bosek

Na szczególną uwagę zasługuje ufundowany przez ówczesnych burmistrzów Marcina Czehowicza i Kazimierza Grzybowskiego w 1740 r. dzwon z herbem Przemyśla. Wprawne oko znajdzie również dzieła warsztatów gdańskich i toruńskich ludwisarzy z XVII i XVIII wieku. Najwyższe muzealne piętra skrywają dzwony okrętowe, w tym ten ze słynnego okrętu ORP Burza. Zwiedzanie kończy się wyjściem na taras widokowy z przepiękną panoramą Przemyśla i okolic.

Ciekawostką muzeum jest także zamontowany na wieży zegar z 1820 roku, który do dnia dzisiejszego odmierza czas z bardzo dużą dokładnością.

Z wieży zegarowej rozpościera się przepiękna panorama Przemyśla.

Fot. Michał Bosek

Tradycje ciągle żywe

Stara tradycja jest nadal żywo kultywowana w Przemyślu. Obecnie dzwony wytwarzają dwie pracownie ludwisarskie, w tym słynna Pracownia Ludwisarska Jana Felczyńskiego. To właśnie przemyska pracownia odlała największy na świecie dzwon. Dzwon Vox Patris waży aż 55 t, ma średnicę 4,5 m oraz ponad 4 m wysokości. Ten prawdziwy kolos rozbrzmiewać będzie w sanktuarium w Trindade, w Brazylii.

Słynna pracownia ludwisarska Jana Felczyńskiego w Przemyślu. Fot. Michał Mielniczuk

Równie barwna jest tradycja wyrobu fajek. Obecnie trudni się tym około 11 mniejszych firm. Najsłynniejsze zakłady to Fajki Kulpiński Wytwórnia Fajek I Cygarniczek, Henryk Worobiec – Pracownia Fajek, Pracownia Fajek Mr Bróg.

Znaną postacią przemyskiego świata fajkarzy jest właściciel Pracowni Fajek Mr Bróg i działacz Przemyskiego Klubu Fajki – Zbigniew Bednarczyk. Wspomniany zakład mieści się w Ostrowie, na przedmieściu Przemyśla. Właściciel z wielką przyjemnością oprowadzi i opowie o procesie powstawania fajek. Na wizytę w pracowni należy umówić się telefonicznie.

Raz w roku, w okresie wakacyjnym odbywa się w Przemyślu Święto Fajki z konkursem jej palenia, licznymi wystawami, kiermaszami oraz koncertami.

Jeżeli interesuje Was historia przemyskich fajek i dzwonów to warto udać się na ulicę Władycze 3 w Przemyślu. Przed przyjazdem warto zapoznać się z informacjami na temat zwiedzania muzeum.

Muzeum Dzwonów i Fajek

Władycze 3

37-700 Przemyśl

Zmień rozmiar czcionki
Kontrast