turystyka

Schron kolejowy w Strzyżowie

To jedyny podziemny schron kolejowy w Polsce i drugi z obiektów mających chronić niemieckie pociągi na terenie obecnego województwa podkarpackiego. Gdy w sierpniu 1941 roku Adolf Hitler podejmował w nieodległej Stępinie Benito Mussoliniego, jego pociąg pancerny „Amerika” ukryto przed „wzrokiem” aliantów właśnie w Strzyżowie.

Wejście do schronu kolejowego w Strzyżowie.
Fot. Michał Bosek

Tunel pod górą

 

Schron kolejowy ukryty jest we wnętrzu Żarnowskiej Góry. Ma 438 m długości i strop na wysokości blisko 9 m. Podobnie jak obiekt naziemny w Stępinie, także i ten powstawał w latach 1940-41. Ściany tunelu wykonano z betonu i żelbetu, zaś sklepienia z cegły klinkierowej. Wjazdy do tunelu z obu stron zamykały 11 metrowe przedsionki, a każdy z nich zaopatrzony był w potężne dwuczęściowe żelazne drzwi.

 

W skład zespołu w Strzyżowie wchodziły: tunel schronowy dla pociągu sztabowego, bierne schrony zaplecza technologicznego, tunel instalacyjny, bocznica kolejowa, drewniany peron pomiędzy tunelem a stacją kolejową. Do dziś z obiektów wybudowanych w czasie wojny zachowały się tunel schronowy wraz z tunelem instalacyjnym oraz schrony zaplecza technicznego.

Tunel schronowy pod Górą Żarnowską długości 438m ze sklepieniem z cegły klinkierowej oraz ścianami betonowymi.
Fot.: Michał Bosek

Tu była „Amerika”

 

W dniach 27-28 sierpnia 1941 r. w pobliskiej Stępinie doszło do spotkania Adolfa Hitlera z Benito Mussolinim. Niemiecki dyktator przyjechał tam swoim pociągiem sztabowym o nazwie „Amerika”, który na czas spotkania ukryty został nie w schronie w Stępinie, a właśnie w Strzyżowie. Pociąg ten składał się przeważnie z kilkunastu wagonów. Wśród nich były oczywiście wagony do osobistego użytku Hitlera (w tym salonka i wagon kąpielowy), sztabowy i konferencyjny, a nawet wagon do przewozu limuzyny führera. Za lokomotywą i na samym końcu znajdowały się platformy z działkami przeciwlotniczymi. To z myślą o nim, i o podobnych pociągach poruszających się po torach okupowanej Europy, wybudowano obiekt w Strzyżowie. Co ciekawe, w 1944 r. tunel został opanowany przez miejscowy oddział Armii Krajowej.

Schron Kolejowy w Strzyżowie

ul. Tunelowa

38-100 Strzyżów

Zwiedzanie

 

Schron kolejowy w Strzyżowie czynny jest od 1 maja do 1 października w weekendy od 10.00 do 18.00, a w tygodniu po wcześniejszym kontakcie telefonicznym (889 839 031). W pozostałych miesiącach możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

W okresie wakacyjnym (lipiec-sierpień) tunel jest otwarty również w tygodniu od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00 do 18:00.

Zmień rozmiar czcionki
Kontrast